Berichten

Meer dan 800.000 mensen leven met de gevolgen van kanker

IKNL – 12 april 2019. Bijna 800.000 mensen leven met of na kanker. Een aanzienlijk deel van hen ervaart klachten door de kanker en behandelingen, zoals chronische vermoeidheid en angst voor terugkeer van de kanker. De gevolgen voor het dagelijkse leven, sociale relaties en werk zijn groot. Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) en de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) hebben voor het eerst deze klachten en de omvang ervan omschreven in het rapport ‘Kankerzorg in beeld: over leven met en na kanker’. Het schetst de grote gevolgen van kanker, op de mensen die ermee leven, hun partner, hun naasten, collega’s, werkgevers en op de hele maatschappij. 

Door een stijging in overleving, gecombineerd met een toename in het aantal mensen dat kanker krijgt, zijn er steeds meer mensen die leven met of na kanker. Meer dan 800.000 mensen hebben in de afgelopen twintig jaar een diagnose kanker gehad, dat blijkt uit de Nederlandse Kankerregistratie. Steeds meer mensen leven langer na de diagnose kanker.

Gevolgen van kanker

Helaas ervaren mensen vaak tot lange tijd na de behandeling nog klachten. Veel mensen die behandeld zijn met chemotherapie hebben tintelende handen of voeten door zenuwschade. Na darmkanker of eierstokkanker heeft bijna de helft van de mensen deze klachten. Hierdoor hebben mensen bijvoorbeeld moeite met schrijven of de knoopjes van een blouse dichtdoen. Deze klachten nemen amper af over tijd.

Andere veelvoorkomende klachten zijn vermoeidheid, depressieve klachten en angst voor terugkeer van de kanker. Zo’n kwart van de patiënten heeft veel last van vermoeidheid. Dat is bijna twee keer zoveel als in de algemene bevolking. De vermoeidheid neemt over tijd nauwelijks af. Tien jaar na de diagnose is een op de vijf mensen nog ernstig vermoeid. Vermoeide patiënten functioneren slechter. Ook lopen zij een groter risico om angst, depressieve klachten, pijn en/of slaapproblemen te ontwikkelen dan niet-vermoeide patiënten. Ook problemen met geheugen of concentratie komen voor, vaak als gevolg van de chemotherapie.

Ondersteunende zorg

Regelmatig kan ondersteunende zorg helpen om klachten te verminderen of om er mee leren om te gaan, zoals begeleiding van een fysiotherapeut of cognitieve gedragstherapie bij vermoeidheid. Vier op de tien mensen die leeft met of na kanker heeft echter geen informatie van zorgprofessionals gehad over ondersteunende zorg.

Grote impact

De kanker en de klachten hiervan kunnen invloed hebben op de relatie. Mensen ervaren na kanker ook minder plezier in seks. Meer dan een op de zes patiënten ervaart helemaal geen plezier in seks, ten opzichte van 1 op de 100 mensen in de algemene bevolking.

De gevolgen van kanker belemmeren mensen in hun dagelijkse leven en in hun sociale contacten. Vooral patiënten van jonge en middelbare leeftijd en patiënten met meer bijkomende ziektes, lijken vaker sociale belemmeringen te ervaren.

Financiële en maatschappelijke gevolgen

Deze klachten na kanker leiden ook tot maatschappelijke gevolgen, zoals problemen met werk, het afsluiten van een hypotheek en levensverzekering. Bijna de helft van de patiënten onder de 35 jaar die hebben geprobeerd een hypotheek af te sluiten, ervaart hierbij problemen. Uiteindelijk wordt een derde van alle patiënten niet geaccepteerd voor een hypotheek. Bij een levensverzekering zijn de problemen nog groter. Meer dan de helft van de patiënten wordt uiteindelijk niet geaccepteerd, een kwart enkel tegen een hogere premie.

Mensen die kanker overleefden werken regelmatig minder of stoppen helemaal. Mensen die leven met en na kanker hebben ook bijna twee keer zo vaak te maken met financiële problemen dan anderen. Vooral bij mensen die jong kanker kregen zijn de financiële en maatschappelijke gevolgen van kanker groot.

Actieplan

De Taskforce Cancer survivorship van zorgprofessionals, patiëntvertegenwoordigers, beleidsmakers en onderzoekers stelt een actieplan op om de zorg voor gevolgen van kanker te integreren in de medische behandeling en om maatschappelijke aandacht te vragen voor klachten na kanker.

Lees het hele artikel hier.

‘Kwart kankerpatiënten mist goede begeleiding bedrijfsarts’

NFK – 1 april 2019. Ruim een kwart van de kankerpatiënten vindt dat hun bedrijfsarts tekortschiet in de begeleiding. In hun ogen ontbreekt het de arts aan specifieke kennis over kanker. Dat terwijl de ziekte grote gevolgen heeft voor hun werk. Bij negen op de tien mensen wordt de werksituatie aangepast, zes op de tien ervaart financiële gevolgen en een op de tien verliest zelfs zijn baan.

Dat blijkt uit het Doneer Je Ervaring-onderzoek van NFK onder 3.500 (ex-)kankerpatiënten en 602 naasten naar de impact van kanker op hun werk. Slechts 45 procent van de patiënten wordt begeleid door een bedrijfs- of verzekeringsarts. De meeste mensen maken met die arts een persoonlijk plan van aanpak, bespreken medische klachten en krijgen re-integratiebegeleiding. Veel patiënten zijn tevreden over de begeleiding van de bedrijfsarts, maar ruim een kwart van hen geeft echter aan iets gemist te hebben in de begeleiding. Ze missen vooral kennis en expertise over kanker, de behandeling en de gevolgen ervan. Ze voelen zich onbegrepen en geven de begeleiding van de bedrijfsarts een rapportcijfer 4,6.

Bedrijfsarts moet zich beter verdiepen in gevolgen kanker

“Wij vinden deze resultaten zorgwekkend. Bedrijfsartsen schieten nog te vaak te kort in de begeleiding van kankerpatiënten. Kennis over kanker en de gevolgen daarvan lijkt te ontbreken”, zegt directeur-bestuurder van NFK, Arja Broenland. “Wij zullen de resultaten van het onderzoek onder de aandacht brengen van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde. Ook roepen we bedrijfsartsen en aanverwante disciplines op om zich beter te verdiepen in de korte en lange termijn gevolgen van kanker.”

Ben je benieuwd naar het hele artikel? Deze lees je hier.

‘Niet-medische ondersteuning bij kanker verdient zich terug’

Goede niet-medische zorg voor mensen met kanker kost geld. De opbrengsten hiervan worden vaak niet in kaart gebracht. Bureau Sinzer ontwikkelde in opdracht van KWF maatschappelijke business cases. Hierin worden de besparingen in euro’s aangetoond, maar vooral ook de impact in extra waarde voor mensen met kanker. Journalist Leendert Douma van Qruxx schreef hierover een artikel.

Directeur Marlon van Dijk van Sinzer presenteerde de maatschappelijke business cases in Utrecht tijdens het symposium Ondersteuning bij kanker:” Samen naar beter.” Hierin worden de maatschappelijke kosten en baten van interventies of programma’s vanuit verschillende stakeholderperspectieven in kaart gebracht en doorgerekend.

Bewezen waarde voor patiënt

“De opbrengst, of het maatschappelijk rendement, definiëren wij als beleefde waarde voor de patiënt én door middel van kostenbesparingen voor zorgverzekeraars, werkgevers, particulieren of de overheid”, aldus Van Dijk.

De beleefde waarde voor de patiënt heeft zich bij meerdere de interventies bewezen. Eén daarvan is een beweegprogramma dat onder begeleiding van een fysiotherapeut wordt ingezet bij borstkankerpatiënten. Deze is effectief in het verminderen van vermoeidheid en bijwerkingen, wat positieve gevolgen heeft voor het functioneren. Hierdoor gaan mensen weer eerder en voor meer uren aan het werk.

Kostenbesparingen

Het financiële plaatje is lastiger. Van Dijk: “Een van de problemen is dat de kosten vaak bij de ene partij liggen en de baten bij een andere. De totale kosten zijn vrij gemakkelijk te bepalen, dit is een kwestie van arbeidskosten, ontwikkelkosten, materiaalkosten, huur, etc. onder elkaar zetten.”. De totale kosten werden afgezet tegen de kosten bij normale behandeling. De besparingen per jaar lopen per deelnemer nogal uiteen.

Werkgever

Bij het beweegprogramma is de berekening gedaan met een gemiddelde van 2.500 borstkankerpatiënten per jaar. De baten komen vooral ten goede aan de werkgever, zo laat de rapportage zien. Bijna de helft daarvan is toe te schrijven aan toename in productieve uren. Sinzer concludeert dat iedere geïnvesteerde euro in het beweegprogramma kan leiden tot een maatschappelijk rendement van 2,06 euro.

 “Als je bovenstaande cijfers legt op de hoeveelheid mensen die baat hebben bij de interventies, kun je berekenen wat dat de maatschappij tussen 2018 en 2030 zal opleveren.”

Lees hier het hele artikel.