Tag Archief van: Chemotherapie

Wat is neuropathie?

De behandeling tegen kanker heeft een grote impact op het dagelijks leven. Zeker als blijkt dat tijdens de chemotherapie zenuwen beschadigd zijn geraakt. Twee derde van de kankerpatiënten krijgt na hun kankerbehandeling last van neuropathie. Maar wat is dit eigenlijk en hoe ontstaat dit? En hoe zit het met genezing? Wij zetten alle feiten op een rijtje.

Tijdens chemotherapie worden kankercellen doelgericht vernietigd, maar deze medicijnen kunnen ook zenuwcellen kapot maken of beschadigen. Neuropathie ontstaat door een beschadiging van de perifere zenuwen, dit zijn de zenuwen die via de armen en benen naar de handen en voeten lopen. Neuropathie kan al vroeg in de kankerbehandeling optreden, maar dit kan ook maanden later het geval zijn.*

Symptomen

Als de perifere zenuwen beschadigd zijn, verandert het gevoel in je handen en voeten. Zo kan je last krijgen van een doof gevoel, tintelingen of pijnscheuten. Maar ook is het mogelijk om een slapend gevoel te hebben of een overdreven pijnreactie op een onschuldige prikkel, denk bijvoorbeeld aan een aanraking of contact met een koude vloer. Het kan ook zo zijn dat een patiënt moeite heeft met voorwerpen oppakken of continu het gevoel heeft over steentjes heen te lopen door alle prikkels in de voeten. Daarnaast kan je moeite ervaren met de fijne motoriek, bijvoorbeeld met het strikken van de veters of het opstappen van een stoeprandje. Ook is het mogelijk om spierkracht te verliezen of meer last te krijgen van kramp in bijvoorbeeld de voeten of kuiten.*

Behandeling

Er is geen behandeling om neuropathie te genezen. Genezing is een kwestie van tijd, omdat de zenuwcellen de kans moeten krijgen om zichzelf weer te herstellen. Helaas gaat dit proces vrij traag. Bij veel mensen gaan de klachten in de loop der tijd weer over, maar dit kan maanden tot jaren duren. Het staat ook niet vast dat de klachten volledig weg gaan. Er zijn ook patiënten bij wie de klachten niet over gaan.

Er wordt daarom ook aangeraden om, bij lichte klachten, direct in gesprek te gaan met de arts om samen op zoek te gaan naar de beste oplossing. Denk bijvoorbeeld aan het tijdelijk stilzetten van de behandeling of een aanpassing in medicatie om de gevolgen te beperken. Helaas reageert zenuwpijn nauwelijks op gewone pijnstillers of een morfinepomp, waardoor andere middelen worden gebruikt. Soms kan antidepressiva helpen om de overgevoeligheid af te vlakken, maar dit werkt niet bij iedereen. Ook alternatieve behandelingswijzen kunnen helpen. Denk hierbij aan onder meer relaxtherapie of mindfulness.

Mocht er meer hulp nodig zijn, is het ook verstandig om eens contact te zoeken met een podotherapeut of oncologisch voetzorgverlener. In de Verwijsgids Kanker zijn verschillende behandelaars opgenomen die gecertificeerd zijn om te werken met (ex-)kankerpatiënten.*

*Deze informatie is afkomstig van diverse betrouwbare bronnen zoals Kanker.nl


Heb je vragen over de gevolgen van de behandeling bij kanker? Dan kun je terecht bij onze ondersteuningsconsulent via Mijn OOK. Klik hier voor meer informatie.

Wat is een chemobrein?

Ongeveer 1 op de 5 mensen met kanker heeft last van cognitieve problemen, zoals concentratie- of geheugenproblemen. Deze klachten verminderen of verdwijnen vaak na een tijd: slechts een kleine groep krijgt hier langdurig mee te maken. Chemotherapie wordt regelmatig genoemd als een mogelijke oorzaak. Daarom worden de klachten gebundeld onder de term ‘chemobrein’. Maar wat houdt dit precies in? Wij leggen je het uit.

De term chemobrein is tientallen jaren geleden ontstaan in Amerika en is sindsdien overgewaaid naar ons land. Kort gezegd betekent de term chemobrein: cognitieve problemen die (ex-)kankerpatiënten ervaren, mogelijk als gevolg van chemotherapie. Dit betekent dat het brein van iemand met of na kanker niet meer zo goed functioneert als vóór de behandeling. Het chemobrein kent verschillende ‘symptomen’, zoals geheugen- en concentratieproblemen. Maar ook extra gevoeligheid voor prikkels in de omgeving, verlaagde stressbestendigheid, moeilijk kunnen omgaan met tijdsdruk en snel vermoeid zijn. Het chemobrein wordt verder toegelicht in deze video.

Onderzoek naar oorzaken

Onderzoek naar het chemobrein is al jaren in volle gang, maar het blijkt lastig om de oorzaak en eventuele behandeling vast te stellen. Mogelijke oorzaken voor het chemobrein zijn de behandelingen, vermoeidheid en hormonale veranderingen. Maar ook angst, stress en depressie worden genoemd. De precieze oorzaak blijft tot op heden onduidelijk, maar het onderzoek gaat gestaag door.

Doorbraak

Zo doet neuropsycholoog Sanne Schagen van het Antoni van Leeuwenhoek al jaren onderzoek naar het chemobrein. Met behulp van MRI-technieken en cognitieve tests is bij twee verschillende groepen patiënten de hersenactiviteit gemeten: de ene groep kreeg na een operatie aanvullend chemotherapie en bestraling, de andere groep alleen bestraling. Wat blijkt? Patiënten die naast bestraling ook chemotherapie kregen scoorden aanzienlijk slechter. Zo was er bij deze groep minder activiteit te zien in de prefrontale cortex en de pariëtale kwab, de gebieden die betrekking hebben op beslissingen nemen, plannen, impulsen en ruimtelijk inzicht.

Wat viel nog meer op? De klachten en meetbare effecten op het brein houden lang aan. Schagen: ‘De bloed-hersenbarrière beschermt het brein tot op zekere hoogte tegen dergelijke kankerbehandelingen. Toch begint het in toenemende mate duidelijk te worden dat vele chemotherapeutica via directe of indirecte mechanismen het brein beïnvloeden.’

Je leest meer over het onderzoek op de website van NEMO Kennislink.

Wat kun je zelf doen?

Cognitieve klachten gaan vaak gepaard met andere problemen, zoals stress of depressie. Door deze problemen zelf of met professionele hulp van een zorgverlener aan te pakken, kunnen je cognitieve klachten afnemen. Als je veel last hebt van een chemobrein is het verstandig om je huisarts of behandeld arts te raadplegen.