Voeding en spijsvertering bij kanker

Wanneer je te maken krijgt met een ziekte zoals kanker, is het heel begrijpelijk dat je veel vragen hebt over bepaalde keuzes zoals voeding. Mag ik alles wel eten? Welk dieet op maat kan ik volgen? Sommige behandelingen leiden bijvoorbeeld tot misselijkheid. Dan is (niet kunnen) eten een groot onderdeel van het ziekteproces. Het is belangrijk hier hulp bij te krijgen. Zowel op praktisch als emotioneel gebied.

Een ingewikkelde kwestie

Eten is soms een ingewikkelde kwestie. De arts of verpleegkundige vertelt je vóór de behandeling altijd over de gevolgen van de behandeling op je eetlust. Zo kan door chemokuren de smaak (tijdelijk) verloren gaan. Ook wanneer je bestraald wordt in het hals- en mondgebied, kan dat veel invloed hebben op het eten. Je voeding kan anders smaken en aanvoelen.

Voeding is noodzakelijk

Hoeveel informatie je ook krijgt, zijn er vaak ook andere effecten waardoor je eetlust nog verder afneemt. Ook kun je je van tevoren moeilijk voorstellen hóé je eetervaring verandert. Je weet niet wat de behandeling doet met de eetlust. Hoe belastend het is, wordt vaak pas duidelijk wanneer je ermee te maken hebt. En dat is natuurlijk enorm vervelend. Voeding is namelijk noodzakelijk om aan te sterken en zo fit mogelijk te blijven.

De grootste uitdaging

Wat is hierbij de grootste uitdaging? Ondersteuningsconsulent Ingrid vertelt: ‘Iets wat heel simpel lijkt, wordt opeens heel groot. Heb je er ooit over nagedacht hoe belangrijk het is dat je voldoende speeksel aanmaakt in je mond om lekker te kunnen eten? En kijk naar de spijsvertering. Sta je er wel eens bij stil hoe belangrijk het is om goed naar de wc te kunnen gaan? Het is moeilijk voor te stellen hoeveel invloed dit soort problemen kunnen hebben. Zeker wanneer je er nooit eerder problemen mee hebt gehad. Logisch, dat is een vorm van zelfbescherming.’

Wanneer aan de bel trekken?

Het kan lastig zijn om te bepalen wanneer je aan de bel moet trekken met voedingsgerelateerde klachten. Het is in ieder geval belangrijk om je gewicht en eetpatroon in de gaten te houden. Als je in korte tijd meer dan 5% van je lichaamsgewicht bent verloren, dan is dat een reden om contact op te nemen met een specialist. Of wanneer je ineens minder dan de helft eet van wat je nodig hebt. Vaak verlies je voornamelijk spiermassa en geen vetmassa. Dat is ongewenst. Spiermassa is namelijk juist heel belangrijk wanneer je ziek bent.

Tips rondom voeding tijdens kanker

  • Doe je boodschappen online. Dat scheelt een hoop energie en tijd.
  • Eten koken kan enorm zwaar worden. Zoek daarom naar simpele gerechten die je kunt invriezen.
  • Het is belangrijk om voldoende eiwitten te eten. Deze stimuleren de aanmaak van spieren. Eiwitten haal je voornamelijk uit vlees, maar ook uit kaas, nootjes en zuivelproducten. Denk bij zuivelproducten aan kwark en chocolademelk.
  • Voldoende drinken is en blijft ontzettend belangrijk. Wanneer je voldoende vocht in je lichaam hebt, word je ook minder snel misselijk.

Wil je specifieker advies? Neem dan contact op met een (oncologische) diëtist.

Ondersteuning

Wanneer je behandeld wordt tegen kanker, krijg je vaak contact met een diëtist. Maar mocht je die nog niet gezien hebben, dan kan de ondersteuningsconsulent van Stichting OOK je ook doorverwijzen naar een diëtist. Daarnaast kun je hier terecht voor gesprekken over de psychosociale impact van je behandeling. We kunnen hierin adviezen geven. Ingrid: ‘Er zijn veel boeken geschreven door mensen met kanker of hun partners over welke voeding goed in de mond ligt. Dat soort praktische tips kunnen soms een groot verschil maken.’

Werk en actief leven bij kanker: hoe doe je dat?

Werk is een groot deel van ons leven. De meeste mensen spenderen veel tijd op hun werk. Vaak beïnvloed ons werk onze dagelijkse levens, en soms ook onze persoonlijkheid. Maar wanneer je kanker krijgt, is werk lang niet meer zo vanzelfsprekend. Na je diagnose kan het moeilijk zijn om je actieve leven zomaar weer op te pakken. Toch is het logisch dat je werk en andere activiteiten niet helemaal los wilt laten. Vaak zijn dit dingen die juist plezier en voldoening geven. Stichting OOK helpt je om kanker te combineren met een actief leven.

Optimale ondersteuning

Stichting OOK staat voor ‘optimale ondersteuning bij kanker’. Maar ‘optimaal’ is voor iedereen anders. Daarom bieden we ondersteuning op tien levensdomeinen. Tien onderwerpen die belangrijk zijn in je leven. Deze zul je op een andere manier moet inrichten na een diagnose. Een van de domeinen is ‘werk en actief leven’. Je wil je vaak energiek genoeg voelen om je oude leventje vol te houden. Toch ben je lichamelijk en geestelijk vaak sterk veranderd.

Grote veranderingen

Wanneer het woord ‘kanker’ gevallen is, hebben veel mensen het gevoel dat de grond onder hun voeten wordt weggeslagen. Veel varianten zijn goed te behandelen en hebben een grote genezingskans. Maar toch is het heel begrijpelijk dat het voelt alsof je de dood in de ogen kijkt. Dat doet iets met je. Je kijkt met andere ogen naar je dagelijks leven. Want dat leven dat je altijd leidde, en het werk dat je elke dag deed, wil je dat nog?

Niet meer werken

Soms beseffen mensen dat hun werk eigenlijk niet past bij wie ze willen zijn. Nu ze merken hoe kwetsbaar het leven is, willen ze liever iets doen waar ze écht blij van worden. Misschien past hun huidige baan niet meer bij hun. Dan willen ze op zoek naar iets nieuws. Andere mensen bevriezen helemaal na de diagnose. Ze kunnen helemaal niet meer werken. Ze hebben eerst mentaal te veel te verwerken. Weer anderen kúnnen een tijdje niet aan het werk, maar willen daarna wel weer aan de slag. Wat je nog wel en niet aankunt tijdens je behandeling verschilt enorm per persoon.

Wel blijven werken

Toch zijn er ook mensen die wel graag willen blijven werken. Het werk biedt ze bijvoorbeeld afleiding. Hoe misselijk ze ook zijn, ze willen toch graag aan het werk. Werk is soms een onderdeel van je herstel en van je mentale gezondheid. Het betekent namelijk dat je je dagen kunt invullen. Je zet je talent in. Ook draag je bij aan je inkomen en de maatschappij. Met andere woorden: wanneer je aan het werk bent, zet je de ‘gezonde’ kant van jezelf in. Voor veel mensen voelt het goed om even met andere zaken bezig te zijn dan met ziek zijn of herstellen.

Behoefte aan werk bij kanker

In sommige gevallen dringt de werkgever er zélf op aan dat je vrij neemt voor je behandeling of herstel. Ondersteuningsconsulent Ingrid legt uit: ‘Het is dan aftasten of de zieke werknemer eigenlijk meer kan dan wordt ingeschat. Of dat deze werknemer tegen zichzelf in bescherming moet worden genomen. Het kan zijn dat diegene zichzelf voorbij loopt. In sommige gevallen verwijzen we iemand door naar de organisaties zoals Return of Stap.nu. Hierbij wordt er bemiddeld tussen werknemer en werkgever. Het doel is om zo tot een goede balans te komen.’

Omgaan met werk

Er is niet één manier om met werk om te gaan wanneer je ziek bent. Het is in ieder geval nooit verboden om naar je werk te gaan, zolang het veilig kan. Het is wel belangrijk om goed in de gaten te houden of je niet over je grenzen gaat. Je herstel gaat voor. Wanneer je een eigen bedrijf hebt, is de grens soms lastig vast te stellen. Als je in loondienst werkt, dan gaat dit altijd in overleg met de bedrijfsarts. Je werkzaamheden kunnen altijd in overleg worden afgestemd. Het is essentieel om goed te luisteren naar je gevoel.

Balans vinden

Blijven werken, of terugkeren naar je werk, leidt tot vragen. Wie ben ik nu, en wat kan ik nog? Het draait om het vinden van balans tussen wat je kunt en wat je wilt. Dit is soms moeilijk. Gelukkig ben je hier niet alleen in. De ondersteuningsconsulenten van Stichting OOK staan graag voor je klaar. Neem gerust contact op voor meer informatie.