Laagdrempelig OOK Centrum Rotterdam

‘Stichting OOK biedt met het OOK Centrum Rotterdam laagdrempeligheid.’

Hein van der Heul is vrijwilliger geweest bij het OOK Centrum Rotterdam. We stellen hem een aantal vragen over zijn ervaringen.

 

Hoe kijk je terug op het gastheerschap bij het OOK Centrum Rotterdam?

Een van de belangrijkste leermomenten in het gastheerschap bij Stichting OOK zijn de zeer open gesprekken die gevoerd worden met kankerpatiënten en/of hun naasten. Om tot deze openheid te komen blijkt geen eerdere kennismaking nodig. Dat is ook bijzonder van de laagdrempeligheid die Stichting OOK biedt. Luisteren en je kwetsbaar en open opstellen, verleent toegang tot de ervaring, gedachten, hoop, wanhoop, bezorgdheid, dankbaarheid, behoeften, angst, liefde, kortom de beleving van mensen die op dit moment bijzonder uitgedaagd worden in het leven.

Wat viel jou op tijdens de gesprekken die je had met de bezoekers?

Omdat je als gastheer of gastvrouw geen directe relatie bent van de kankerpatiënt, we zijn geen partner, gezins-, familielid of medicus, ervaren zij een grote vrijheid om te uiten wat hen op dit moment beroerd. Opvallend is hun inzicht en eerlijkheid over de eigen situatie. Tijdens deze gesprekken kunnen ze zichzelf horen praten zonder dat dit direct gevolgen heeft in de vorm van bezorgdheid van familieleden of verwijzing of anders door medicus. Het schenkt ruimte, doordat ze hun gevoel onder woorden brengen en daarmee gedachten ordenen of vrijblijvend informatie vergaren. Eveneens opvallend hierin is hoe moeizaam het vaak voor mensen is om het gevoelsleven onder woorden te brengen.

En waardoor komt dat denk jij?

Wellicht heeft deze onwennigheid met onze cultuur te maken. Binnen onze cultuur worden we niet vaak aangespoord onze gevoelens te uiten. Alles beter dan je kwetsbaar opstellen. Maar ook persoonlijkheid en afkomst spelen een rol. Tevens worden mensen met kanker geconfronteerd met een rollercoaster aan “onbekende” indrukken. Ik ben er van overtuigd dat het niet uiten van gevoelens in een naar gevoel resulteerd. Essentieel voor zelfinzicht en communicatie is aandacht te schenken aan gevoelens en een weg te vinden om er over te praten. Als het onder woorden brengen niet lukt is het misschien wel mogelijk ze te beschrijven. Accepteer gedachten en gevoelens en laat ze zijn. Ze kunnen pijnlijk en verdrietig zijn, maar besef dat ze ook weer voorbij gaan. Ga eens na welke behoefte er niet wordt vervuld. Gevoelens ontstaan namelijk als er al dan niet in de behoeften wordt voorzien. Ze geven tevens de begrenzing van de eigen waardigheid aan. Een training mindfullness kan een idee zijn. Voor de gastheer, gastvrouw van OOK ligt hier een ondersteunende rol. Lukt het gasten zich kwetsbaar op te stellen? Mijn ervaring is dat kankerpatiënten na een gesprek weer omgang met hun situatie gevonden hebben. Mij met veel voldoening achterlatend.

Wat heeft het gastheerschap voor jou betekend?

Gesprek na gesprek werd mij duidelijk dat luisteren mij inviteerde wat in de ander leeft respectvol te aanvaarden. Zonder oordeel. Leerzaam omdat luisteren zonder oordeel bijzonder moeilijk blijkt te zijn. Voor ik het weet schieten goed of fout of andere beoordelingen door mijn hoofd. Daarbij laat mijn hokjesgeest me ook zelden in de steek. Een gewone menselijke reactie waarmee we onze wereld hanteerbaar maken. Toch merk ik stap voor stap verandering. Want je hiervan bewust zijn, biedt mogelijkheden om te schakelen. Het allerbelangrijkste is echter mijn intentie om waar te nemen wat anderen voelen en welke behoeften hiermee verband houden.

Onderzoeken wat de ander zou kunnen helpen deze behoeften te vervullen. Ervaring leert dat dit veelal heel praktische zaken zijn als een luisterend oor, aandacht en begrip voor wat er in het leven van een kankerpatiënt en naasten omgaat. Het lijkt zo simplistisch of hebben we het leven op andere vlakken te complex gemaakt?

Waar zit de kracht van deze gesprekken?

Dat heb ik me als gastheer afgevraagd en kom tot één enkel woord: empathie. Carl Rogers (Humanistisch psycholoog) beschreef het effect van empathie op mensen: ‘Als iemand werkelijk naar je luistert zonder te oordelen, zonder te proberen de verantwoordelijkheid voor je op zich te nemen, zonder te proberen je om te vormen, dan voelt dat heel erg goed. Als men naar mij luistert en als ik word gehoord, ben ik in staat om mijn wereld op een nieuwe manier waar te nemen en tegemoet te treden. Het is verbazingwekkend hoe ogenschijnlijk onoplosbare zaken zich oplossen als iemand luistert, hoe ogenschijnlijk onontwarbare situaties helder kunnen worden als je wordt gehoord.’

Wat is jouw streven op dit moment?

We hebben elkaar meer dan nodig als we in het leven, zoals al eerder gezegd, uitgedaagd worden. Mijn streven is mensen het gevoel te geven dat ze mogen zijn wie ze zijn. Blij dat ze er zijn. Hen vertrouwen te schenken in dat wat komen gaat, onafhankelijk wat dit ook is. Ik nodig iedereen van harte uit om bij Stichting OOK binnen te stappen. Er is altijd een vrijwilliger aanwezig, om wie dan ook met een warm hart te verwelkomen. Vrijwilligers waarvoor ik heel veel bewondering heb.